Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất thực phẩm chức năng

23/04/2020 08:31 AM

Thực phẩm chức năng là những sản phẩm giao thoa giữa thực phẩm và thuốc, nó gần với thực phẩm ở giới hạn tự nhiên các hoạt chất và cách dùng, nó gần với thuốc ở hình dáng sản phẩm và công nghệ tách chiết, sản xuất.  Hiện nay, do nhu cầu sử dụng TPCN ngày càng tăng cao nên các công ty và cơ sở sản xuất dần chuyển đổi dây chuyền sản xuất thuốc sang sản xuất TPCN. Đồng thời các nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới như công nghệ nano, công nghệ dinh dưỡng gen, công nghệ sinh học… để sản xuất nguyên liệu dược phẩm, nguyên liệu TPCN và thành phẩm. Các công nghệ sinh học này cũng được nghiên cứu và ứng dụng ở nhiều cơ sở.

cao duoc lieu novaco
Ứng dụng công nghệ sinh học trong gia công tpcn

Nghiên cứu công nghệ mới trong sản xuất thực phẩm chức năng

Công nghệ gia công thực phẩm chức năng bao gồm các công nghệ mới và sáng tạo để chế biến thực phẩm chức năng và dược phẩm cho thấy tiềm năng sử dụng học thuật và ứng dụng công nghiệp rộng rãi. Một số công nghệ phân tách và ổn định "xanh" cũng đã được phát triển để giải quyết những lo ngại của người tiêu dùng về các vấn đề chất lượng và an toàn. Các nghiên cứu về những tiến bộ công nghệ đáng kể được thực hiện trong quá trình vi nang nano bảo vệ hoạt động sinh học và tăng cường khả năng hòa tan và khả dụng sinh học, và bảo quản các thành phần hoạt tính sinh học tăng cường sức khỏe trong các sản phẩm thực phẩm chức năng.

Các đề tài nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất thực phẩm chức năng đã được tập hợp đầy đủ trong cuốn “ Functional Food Ingredients and Nutraceutials” của Jonh Shi đã đưa ra đầy đủ các phạm vi phát triển khác nhau của công nghệ gia công TPCN. Sự kết hợp của các công nghệ mới nổi này giúp hỗ trợ và phục vụ đắc lực cho sự phát triển, cải tiến mẫu mã, chất lượng của sản phẩm.

Phương pháp tiếp cận lý thuyết trong mô hình chuyển khối, tính chất hòa tan và mô phỏng trong quá trình chiết xuất. Một số phương pháp nổi bật được đưa ra trong cuốn sách bao gồm:

- Công nghệ nano đổi mới trong quy trình đóng gói và quy trình và công nghệ vi nang nano để bảo vệ hoạt động sinh học và tăng cường khả năng hòa tan và khả dụng sinh học của các thành phần hoạt tính sinh học thúc đẩy sức khỏe

- Các công nghệ phân tách "xanh" được cập nhật với nhiều thông tin hơn trong các ứng dụng công nghiệp

Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học trong hoạt động sản xuất thực phẩm chức năng

Việc ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất nguyên liệu dược phẩm, thực phẩm chức năng rõ ràng có tác dụng cải thiện các đặc tính dinh dưỡng và tăng cường sức đề kháng. Chúng đã được chứng minh bằng nhiều thành tựu qua các nghiên cứu trong nước và quốc tế. Ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất thực phẩm chức năng bao gồm các hoạt động: thay đổi cấu hình axit béo để tăng dầu thực vật hơn, cải thiện hàm lượng protein, tăng mức vitamin và khoáng chất, giảm khả năng chống các chất dinh dưỡng và chất có thể gây độc. Đồng thời với việc ứng dụng công nghệ sinh học trong hoạt động sản xuất thực phẩm chức năng cũng giúp tăng nồng độ của các chất chống oxy hóa cho các sản phẩm thông qua việc giảm axit phytic, gossypol và glycoalkaloids và cũng có khả năng tăng cường sự an toàn của thực phẩm cho con người. Mặc dù công nghệ sinh học đã đạt được một số tiến bộ trong việc giảm protein gây dị ứng trong một số loại thực phẩm nhưng sự phức tạp của phản ứng dị ứng, sự khác biệt về độ nhạy cảm giữa mọi người và sự hiện diện của nhiều chất gây dị ứng trong một loại thực phẩm khiến nó trở thành thách thức đáng ngại. Do đó, mọi ứng dụng công nghệ mới cho sản xuất thực phẩm chức năng đều phải tuân thủ theo quy định nghiêm ngặt của tổ chức Y tế thế giới về độ an toàn và tính hiệu quả.

Một hướng nghiên cứu rất cơ bản trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm chức năng từ cao dược liệu thiên nhiên tại Việt Nam hiện nay là nghiên cứu tính hiệu quả và an toàn. Các nghiên cứu này được thực hiện cả trong phòng thí nghiệm với cả động vật và trên lâm sàng. Các nghiên cứu này giúp cho công tác quản lý TPCN ngày một chặt chẽ và khoa học hơn. Nhiều cơ sở nghiên cứu TPCN được thành lập như: Học viện Quân y, Viện y học cổ truyền dân tộc quân đội, các cơ quan nghiên cứu của các Viện nghiên cứu và các hiệp hội. Hiệp hội TPCN Việt Nam cũng thành lập Viện nghiên cứu TPCN, Viện ATTP và dinh dưỡng ứng dụng.

Hiện nay, trên thế giới có hàng ngàn tài liệu nghiên cứu đã được công bố về lợi ích sức khỏe của các thành phần hoạt tính sinh học từ tài nguyên thiên nhiên, các nghiên cứu về nguyên liệu thực phẩm chức năng có liên quan đến tính chất hóa học hoặc chức năng y tế cũng được các nhà khoa học chỉ ra. Với những thông tin về nghiên cứu khoa học và các thông tin về chất lượng thực phẩm chức năng từ các nghiên cứu có thể dễ dàng chuyển đổi kết quả từ phòng thí nghiệm thành các ứng dụng công nghiệp.